Krypto w box 3 w Niderlandach: dzień odniesienia 1 stycznia, jaki kurs i przeciwdowód

„Kryptowaluty należą do Twojego majątku w box 3. Podajesz wartość rynkową swoich kryptowalut na 1 stycznia (dzień odniesienia).” Tak pisze Belastingdienst, niderlandzki urząd skarbowy, i tym samym trzy pytania, które zadaje każdy, mają odpowiedź w jednym zdaniu: który box (3), jaka data (1 stycznia) i jaka wartość (ile to było warte tego dnia). Ten artykuł jest o tym, co stoi za tym zdaniem: jaki kurs przyjąć, co zrobić z walletem, do którego nie masz już dostępu, kiedy kopanie staje się box 1, i jak działa przeciwdowód, jeśli Twój rzeczywisty zwrot był niższy od fikcyjnego. Dotyczy wyłącznie osób płacących podatki w Niderlandach. W Polsce i innych krajach obowiązują inne zasady, a przepisy podatkowe regularnie się zmieniają; zawsze sprawdzaj aktualny stan w urzędzie skarbowym lub oficjalnym rejestrze własnego kraju.

Jaki kurs na 1 stycznia

Belastingdienst odsyła do kursu platformy wymiany, z której korzystasz, w dniu odniesienia. W praktyce: zaloguj się 1 stycznia na swoją giełdę albo użyj zestawienia rocznego, które większość autoryzowanych dostawców udostępnia w styczniu, i zanotuj wartość salda w euro. Jeśli masz monety na kilku platformach albo we własnym wallecie, sumujesz wszystko; dla własnego walleta bierzesz kurs platformy, na której sprzedałbyś te monety. Zachowaj zrzut ekranu lub eksport z datą. To nie wymóg prawny, ale dowód, którego będziesz potrzebować, jeśli urząd zapyta.

Z której giełdy korzystasz, ma niewielkie znaczenie dla kursu, ale duże dla zestawienia rocznego: w naszym porównaniu sprawdzisz, którzy dostawcy oferują eksport raportów.

Wallet, do którego nie masz już dostępu

Grupa ekspercka Belastingdienst opublikowała 8 maja 2026 stanowisko w sprawie kryptowalut, do których utracono dostęp, na przykład przez zgubiony klucz. Odpowiedź: te kryptowaluty pozostają składnikiem majątku w box 3, bo nadal jesteś właścicielem. Wartość to tyle, ile zapłaciłby uczestnik rynku, a „gdy żadna strona nie jest gotowa przejąć kryptowalut za jakąś cenę, wartość można ustalić na zero”. Ciężar dowodu utraty dostępu spoczywa na Tobie. Jeśli później odzyskasz dostęp, nie działa to wstecz na wcześniejsze dni odniesienia, chyba że okaże się, że wtedy też miałeś dostęp.

Kiedy kopanie lub handel stają się box 1

Dla osób prywatnych: przychodów z kopania nie trzeba deklarować, chyba że przewyższają koszty; wtedy są to dochody z pracy lub działalności w box 1. Do handlu stosuje się ten sam test: box 1 wchodzi w grę przy „dodatkowej pracy, czyli ponad Twoją działalność inwestycyjną”, z której powstają regularne dochody. Kto od czasu do czasu kupuje i sprzedaje, zostaje w box 3. Ile domowy górnik naprawdę zatrzymuje (u nas: mniej niż koszt prądu), opisujemy w artykule Kopanie bitcoina w domu w 2026.

Stakingu Belastingdienst nie omawia osobno. Otrzymane nagrody po prostu są w Twoim saldzie na 1 stycznia i tak liczą się w box 3; czy są dodatkowo dochodem, zależy od tego samego pytania co przy kopaniu: czy jest dodatkowa praca ponad inwestowanie? Przy automatycznym stakingu przez giełdę trudno to obronić, ale to ocena indywidualna, nie nasze stanowisko.

Przeciwdowód rzeczywistego zwrotu

Box 3 liczy z fikcyjnym zwrotem. Belastingdienst pisze: „zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego musimy opodatkować Twój rzeczywisty zwrot, jeśli jest niższy od zwrotu fikcyjnego”. To zasada przeciwdowodu i obowiązuje, dopóki nie zastąpi jej nowa ustawa, „prawdopodobnie od 1 stycznia 2028”.

Dla kryptowalut decydujący jest jeden szczegół: w rzeczywistym zwrocie liczy się „wzrost lub spadek wartości Twojego majątku”, z przykładem „wzrost wartości Twoich kryptowalut”, nawet jeśli nie sprzedałeś. Zły rok krypto może więc sprowadzić Twój rzeczywisty zwrot poniżej fikcyjnego i wtedy płacisz od niższej kwoty, ale tylko jeśli to wykażesz, wartością na 1 stycznia i na 31 grudnia tego samego roku. Dobry rok krypto nic nie zmienia: obowiązuje po prostu zwrot fikcyjny. Przelicz to, zanim wypełnisz formularz; opłaca się tylko wtedy, gdy Twój łączny zwrot w box 3, razem z oszczędnościami i inwestycjami, był niższy od fikcyjnego.

Co przygotować do zeznania

Wartość w euro na platformę i wallet na 1 stycznia, ze zrzutem ekranu. Do przeciwdowodu także wartość na 31 grudnia roku poprzedniego i roku podatkowego. Eksport transakcji, żeby móc pokazać wpłaty i wypłaty, jeśli urząd zapyta, skąd pochodzi saldo. A przy kopaniu: koszty prądu, bo one decydują, czy trafisz do box 1.

Zasady belgijskie i francuskie, zasadniczo inne, opisujemy w artykule Krypto i podatki w Niderlandach, Belgii i Francji. Przegląd całego systemu znajduje się na naszej stronie podatkowej.

Najczęstsze pytania

Do którego box trafiają kryptowaluty? Do box 3, jako składnik majątku wyceniany na 1 stycznia. Tylko przy dodatkowej pracy (profesjonalny handel, dochodowe kopanie) staje się to box 1.

Jaki kurs przyjąć w dniu odniesienia? Kurs platformy wymiany, z której korzystasz, na 1 stycznia. Zachowaj zrzut ekranu lub zestawienie roczne.

Czy muszę deklarować kryptowaluty, do których nie mam już dostępu? Tak, nadal są Twoim majątkiem. Jeśli nikt by za nie nic nie zapłacił, według grupy eksperckiej wartość można ustalić na zero; ciężar dowodu spoczywa na Tobie.

Czy niezrealizowany spadek kursu liczy się w przeciwdowodzie? Tak. Belastingdienst wyraźnie wymienia wzrost lub spadek wartości kryptowalut jako część rzeczywistego zwrotu.

Źródła

• Belastingdienst, „Cryptobezittingen (zoals bitcoins)”, cytat „Crypto's horen tot uw bezittingen in box 3...”, sprawdzone 7 września 2026.
• Belastingdienst Kennisgroepen, KG:202:2026:5 „Niet-toegankelijke cryptovaluta en box 3”, 8 maja 2026, sprawdzone 7 września 2026.
• Belastingdienst, „Wat is mijn werkelijk rendement?”, cytaty o zasadzie przeciwdowodu, sprawdzone 7 września 2026.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową; przepisy się zmieniają, a Twoja sytuacja może być inna. W razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym. Kryptowaluty są ryzykowne; możesz stracić wpłacone środki.