Wszystko, co twój exchange zapisuje o tobie w tym roku, trafi do fiskusa 30 września 2027

Twój exchange zapisuje w tym roku coś, co rok temu nie szło nigdzie dalej. Od 1 stycznia 2026 dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów w UE muszą notować dla każdego klienta, co wpływa i co wypływa, a te dane trafiają potem raz w roku do administracji skarbowej kraju, w którym mieszkasz. Pierwszy raz stanie się to 30 września 2027. To, co zostanie wtedy wysłane, zbiera się już teraz.

Czym jest DAC8 i od kiedy obowiązuje

DAC8 to ósma zmiana europejskiej dyrektywy o współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, formalnie dyrektywa (UE) 2023/2226. Rada przyjęła ją 17 października 2023. Państwa członkowskie miały ją wdrożyć do prawa krajowego najpóźniej do 31 grudnia 2025, a przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026.

Dyrektywa jest europejskim wykonaniem Crypto-Asset Reporting Framework OECD. To samo porozumienie leży więc na stole także poza UE, co oznacza, że exchange z siedzibą poza Europą nie jest strukturalną drogą wyjścia: to przede wszystkim odroczenie.

Jedno rozróżnienie warto trzymać jasno wobec MiCA: DAC8 opiera się na definicjach z MiCA, ale obowiązek raportowania idzie dalej. Także dostawcy bez zezwolenia MiCA mogą mu podlegać jako Reporting Crypto-Asset Service Provider, jeśli obsługują klientów w UE. MiCA reguluje, kto może działać; DAC8 reguluje, kto raportuje.

Jakie dane dokładnie są przekazywane

Są dwie warstwy. Pierwsza to identyfikacja: dane samego dostawcy oraz twoje jako klienta, w tym kraj zamieszkania i numer identyfikacji podatkowej. Druga warstwa to dane transakcyjne: kwoty zagregowane i wartości rynkowe według rodzaju kryptoaktywa, dotyczące zakupów, sprzedaży, transferów i płatności.

Zakres zakreślono szeroko. Raportowanie obejmuje zdecentralizowane kryptoaktywa, stablecoiny, e-money tokeny oraz określone NFT. DAC8 rozszerza dodatkowo wymianę informacji na dochody z dywidend, które nie przechodzą przez depozytariusza, oraz na transgraniczne interpretacje indywidualne dla osób fizycznych o wartości powyżej 1,5 miliona euro.

To, czego nie ma, liczy się równie mocno: nie jest wyliczany żaden podatek i nie dołącza się żadnej oceny. Dyrektywa przekazuje twojej administracji skarbowej zbiór danych, a nie decyzję podatkową. Co się z nimi stanie, zależy w całości od systemu krajowego.

Data, która się liczy: 30 września 2027

Pierwszym rokiem raportowania jest 2026. Wymiana między administracjami skarbowymi musi nastąpić w ciągu dziewięciu miesięcy od końca tego roku, czyli najpóźniej 30 września 2027.

Te dwadzieścia miesięcy pośrodku to właśnie problem praktyczny. Dane o twojej dzisiejszej aktywności dotrą do administracji skarbowej znacznie ponad rok później, a w tym czasie mogłeś już złożyć rozliczenie, zmienić platformę albo zobaczyć, jak exchange się zamyka. Kto nie prowadzi własnej dokumentacji, będzie musiał odtworzyć ją z platformy, która może już nie istnieć. W tym roku trzy exchange'y zakończyły działalność albo się zamknęły: to sprawia, że własna kopia nie jest luksusem.

Ten sam stan konta, trzy różne podatki

DAC8 harmonizuje przepływ informacji, a nie podatek. Ten sam portfel daje więc zupełnie różne wyniki, w zależności od tego, gdzie mieszkasz.

W Holandii kryptoaktywa wchodzą do box 3, do kategorii pozostałych składników majątku. Na 2026 obowiązuje tam zryczałtowany dochód 6,00 %, przy stawce 36 %. Kwota wolna to 59 357 euro na osobę albo 118 714 euro dla partnerów podatkowych. Depozyty bankowe mają inny, tymczasowy procent 1,28 %, a długi 2,70 %. Czy rzeczywiście osiągnąłeś zysk, formalnie w tym systemie się nie liczy; liczy się wartość na dzień odniesienia.

W Belgii od 1 stycznia 2026 obowiązuje podatek 10 % od zysków kapitałowych z aktywów finansowych, z rocznym zwolnieniem 10 000 euro. To zwolnienie ma zastosowanie po raz pierwszy w roku podatkowym 2027, dotyczącym roku dochodowego 2026. Zyski narosłe do 31 grudnia 2025 włącznie pozostają zwolnione, ale tylko jeśli potrafisz je udokumentować; punktem odniesienia jest wycena na 31 grudnia 2025. Podmioty CASP z zezwoleniem FSMA wykazywały 3 lipca 2026 jeszcze zero pobranego podatku, co pokazuje przede wszystkim, że praktyczne wykonanie musi się dopiero rozpędzić.

W Niemczech działa to inaczej. Kto trzyma kryptoaktywo dłużej niż dwanaście miesięcy, nie płaci od zysku nic. W tym terminie zysk jest opodatkowany progresywnie od 0 do 45 %, z Freigrenze do 999,99 euro rocznie; powyżej tej kwoty opodatkowany jest cały zysk, a nie tylko nadwyżka. Rozliczenie za 2025 trzeba było złożyć najpóźniej 31 lipca 2026.

To informacja ogólna, a nie porada podatkowa. Stawki, zwolnienia i dni odniesienia różnią się między krajami i regularnie się zmieniają; niech twoją sytuację oceni ktoś, kto widzi całą dokumentację.

Dlaczego to sprzyja exchange'om z zezwoleniem

Dla platformy DAC8 jest obciążeniem administracyjnym, które już nie zniknie: identyfikacja klientów, numery podatkowe, wartości zagregowane według aktywa i jedno przekazanie w roku. Platformy, które zbudowały już funkcję compliance z powodu MiCA, mogą oprzeć to obciążenie na istniejących procesach. Platformy bez zezwolenia muszą zbudować je od zera, dla rynku, którego formalnie nie mogą aktywnie obsługiwać.

To wyjaśnia część konsolidacji, którą widać w tym roku. Koszt europejskiej bazy klientów rośnie, a przychód z niej nie rośnie. Dla ciebie jako użytkownika jest praktyczny skutek: platforma z zezwoleniem częściej dostarcza użyteczne roczne podsumowanie, po prostu dlatego, że te dane i tak musi zebrać.

Co to oznacza dla ciebie

Zacznij od własnej dokumentacji i zacznij od 2026, bo to ten rok jest raportowany. Eksportuj co kwartał historię transakcji z każdej platformy, której używasz, i przechowuj te pliki poza platformą. Eksport, który zrobisz teraz, kosztuje dziesięć minut; ten sam eksport po fakcie na zamkniętym exchange'u może kosztować cię dowód.

Sprawdź też, czy twój kraj zamieszkania i numer podatkowy są na twoim exchange'u podane poprawnie. Zły kraj oznacza, że twoje dane wylądują w niewłaściwej administracji skarbowej, a to wymaga więcej tłumaczenia niż poprawienie jednego pola. Jeśli mieszkasz w Belgii, zapisz wyraźnie swoją wycenę na 31 grudnia 2025: ta data zadecyduje, jaka część twojego zysku pozostanie zwolniona.

I trzymaj rozróżnienie ostro: DAC8 nie zmienia tego, ile jesteś winien, tylko to, co widzi twoja administracja skarbowa. Do tej pory te dwie rzeczy się nie pokrywały. Od rozliczenia za 2026 już się pokrywają.

Źródła: dyrektywa (UE) 2023/2226, Komisja Europejska, CARF OECD, Belastingdienst, SPF Finanse, Bundesministerium der Finanzen. Ostatnia weryfikacja: 30 lipca 2026.