Termin MiCA dziś: wymogi wiedzy dla personelu kryptowalutowego stają się wiążące

Co zmienia się dziś

Od dziś, 28 lipca 2026, wytyczne ESMA dotyczące wiedzy i kompetencji personelu dostawców usług w zakresie kryptoaktywów są prawnie wiążące. Wynikają z art. 81 ust. 7 MiCA (rozporządzenie (UE) 2023/1114) i obejmują wszystkie 280 CASP z zezwoleniem w Unii i EOG. Do wczoraj były zaleceniami. Od dziś są sprawdzalnymi obowiązkami, których organ nadzoru może egzekwować.

Same wytyczne nie są nowe. ESMA opublikowała je 28 stycznia 2026 pod sygnaturą ESMA35-24871704-2922, po raporcie końcowym z lipca 2025 (ESMA35-1872330276-2380). Branża miała więc dokładnie pół roku na przygotowanie. Pytanie, na które dziś pada odpowiedź, brzmi: kto naprawdę wykorzystał ten czas?

Dziesięć godzin na informowanie, dwadzieścia na doradzanie

Sednem wytycznych jest podział na dwa poziomy. Pracownicy, którzy jedynie informują klienta — obsługa klienta, onboarding, KYC, wsparcie techniczne wyjaśniające działanie produktu — należą do pierwszego poziomu i muszą odbyć co najmniej dziesięć godzin udokumentowanego doskonalenia zawodowego rocznie. Osoby formułujące spersonalizowane rekomendacje inwestycyjne lub zarządzające portfelami należą do drugiego poziomu i muszą osiągnąć dwadzieścia godzin w roku.

Granica nie przebiega przez nazwę stanowiska, lecz przez to, co dana osoba faktycznie mówi klientowi. Pracownik wsparcia, który na czacie odpowiada na pytanie „czy powinienem teraz wejść?" własną opinią, jest w oczach ESMA doradcą. Wiele platform będzie musiało zmienić swoje skrypty i wewnętrzne instrukcje, a nie tylko budżet szkoleniowy.

Papierologia za wymogiem

Samo szkolenie to zaledwie połowa sprawy. ESMA wymaga akt dla każdego pracownika: wstępnej oceny kompetencji przy zatrudnieniu lub zmianie roli, dowodu ukończonego szkolenia certyfikowanego z nazwą dostawcy i datą, wyniku egzaminu z uzyskaną punktacją, dokumentacji corocznej aktualizacji oraz dowodu nadzoru w pierwszych miesiącach na nowym stanowisku. Akta te muszą być dostępne na żądanie organu nadzoru.

Jeden szczegół bywa lekceważony: szkolenie musi być prowadzone w ramach ustrukturyzowanych programów z certyfikowanym egzaminem końcowym. Kurs wewnętrzny złożony przez dział compliance, bez oceny zewnętrznej, w wielu przypadkach tego kryterium nie spełni. Platformy, które załatwiły sprawę własnym modułem e-learningowym, ponoszą od dziś realne ryzyko.

Nie każdy kraj jest gotowy

7 lipca, dokładnie dwadzieścia jeden dni przed terminem, ESMA opublikowała tabelę zgodności pokazującą kraj po kraju, kto już przyjął wytyczne. Francja (AMF, deklaracja z 26 marca), Niemcy (BaFin), Holandia (AFM), Irlandia, Włochy (CONSOB) i Malta miały status zielony. Cypr, Węgry i Łotwa były w toku, z terminem docelowym 30 września; Grecja celuje w 31 grudnia, a Czechy aż w 1 lipca 2027. Dania (Finanstilsynet) spełnia wymogi częściowo. Polska i Rumunia figurują jako niezgodne, w obu przypadkach z powodu braku wyznaczonego organu nadzoru.

To niewygodny obraz. Polski inwestor podlega temu samemu rozporządzeniu co holenderski, ale łańcuch nadzoru stojący za tym rozporządzeniem nie jest w jego kraju domknięty. Dzień później, 8 lipca, ESMA uruchomiła ponadto wspólne działanie nadzorcze dotyczące cyfrowej odporności operacyjnej w usługach przechowywania CASP, trwające od drugiej połowy 2026 do pierwszej połowy 2027.

Kary do 15 milionów euro

Artykuł 111 MiCA pozwala organom nadzoru wybrać przy naruszeniu między karą do 15 milionów euro a 12,5 % rocznego obrotu, przy czym obowiązuje kwota wyższa. Do tego dochodzi czasowe zawieszenie zezwolenia, nałożenie środków naprawczych z terminem lub trwałe cofnięcie zezwolenia.

Uderza cisza wielkich nazwisk. Kraken, Bitvavo, Coinbase EU, OKX i Bybit EU do połowy lipca nie wydały żadnego publicznego oświadczenia w sprawie tego terminu. Może to oznaczać, że wewnętrznie wszystko jest już załatwione i nie ma czego ogłaszać. Może też oznaczać, że wolą milczeć.

Co to oznacza dla ciebie

Jako użytkownik w krótkim okresie niewiele zauważysz i o to właśnie chodzi: dobre przepisy są niewidoczne. W dłuższej perspektywie warto śledzić dwa efekty. Pierwszy: jakość obsługi klienta na platformach z zezwoleniem powinna wzrosnąć, a otrzymując konkretną odpowiedź na konkretne pytanie, możesz odtąd oczekiwać, że osoba po drugiej stronie została przeegzaminowana.

Drugi: zgodność kosztuje, a mniejsze platformy dźwigają ten koszt trudniej. Fala konsolidacji, którą widzieliśmy w tym miesiącu na europejskim rynku przechowywania, dostaje tu dodatkowy impuls. Jeśli mieszkasz w Polsce lub Rumunii, sprawdź, czy twoja platforma uzyskała zezwolenie w innym kraju Unii i działa u ciebie na zasadzie paszportu — wtedy obowiązuje nadzór tamtego kraju, a łańcuch egzekwowania jak najbardziej istnieje.

Źródła: ESMA, MiCA (rozporządzenie (UE) 2023/1114), AFM, BaFin, AMF, CONSOB, Finanstilsynet, KNF. Ostatnia weryfikacja: 28 lipca 2026.